Εισαγωγή στο LaTeX
Posted by Manolis Platakis on 15-11-2008 at 20:08
Τον τελευταίο καιρό, είχα απογοητευτεί αρκετά από την όψη των κειμένων που έβγαζε το Word και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είχα στο μυαλό μου συγκεκριμένα πράγματα, όσον αφορά το placing και το juxtaposition πινάκων και εικόνων, τα οποία αδυνατούσα να τα κάνω πράξη στο Word (χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι φταίει μόνο το Word γι' αυτό) αποφάσισα να δοκιμάσω το περίφημο LaTeX που άκουγα τόσα χρόνια στη σχολή. Επιπλέον, ήρθε η ώρα να γράψω το κείμενο της πτυχιακής μου και θα το ήθελα γραμμένο με όσο το δυνατόν πιο επιστημονικό τρόπο.


Το λογότυπο του LaTeX

Ας δούμε όμως την ιστορία του TeX. Το TeX δημιουργήθηκε από τον Donald Knuth, σπουδαίο επιστήμονα της Πληροφορικής, συγγραφέα του -διαρκώς εξελισσόμενου- βιβλίου "The Art of Computer Programming" και όμοτιμο Καθηγητή στο πανεπιστήμιο του Stanford. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του πήρε διάφορα σημαντικά βραβεία μεταξύ των οποίων και το Turing Award το 1974. Εξέδωσε την τρίτη έκδοση του βιβλίου του το 1977 και εξέφρασε τον εκνευρισμό του με την όψη που είχε αυτό τυπωμένο. Αποφάσισε να δημιουργήσει ένα typesetting σύστημα με δύο στόχους στο μυαλό: αφενός να επιτρέπει στον καθένα να δημιουργήσει υψηλής ποιότητας βιβλία καταβάλλοντας σχετικά μικρή προσπάθεια και αφετέρου να παράγει αποτελέσματα τα οποία θα ήταν ίδια σε όλους τους υπολογιστές, τώρα και στο μέλλον. Έτσι, έγραψε το μεγαλύτερο ποσοστό του πηγαίου κώδικα για το TeX το οποίο και διέθεσε ως ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό.


Donald Knuth

Το TeX προφέρεται "τεχ" καθότι ο Donald Knuth το ονόμασε έτσι από την ελληνική λέξη τέχνη. Το TeX δεν είναι ένας επεξεργαστής κειμένου αλλά μία κανονική γλώσσα προγραμματισμού, βασισμένη σε macros και tokens, και είναι ισοδύναμη με μια μηχανή Turing (το universal υπολογιστικό μοντέλο). Θα δούμε και στη συνέχεια ότι το γεγονός αυτό δεν πρέπει να μας τρομάζει και ότι δε θα χρειαστούμε στα περισσότερα κείμενά μας αναδρομές και δομή επιλογής (if-then-else). Το σύστημα αυτό εξελίσσεται μέχρι σήμερα και χρησιμοποιείται από την ακαδημαϊκή κοινότητα, κυρίως των θετικών επιστημών, καθώς και από επαγγελματίες ή ερευνητές που βρίσκονται σε οργανισμούς, εταιρίες, ιδρύματα, κλπ.

Επειδή το TeX ήταν κάπως δύσχρηστο δημιουργήθηκε από πάνω του ένα high level programming layer το οποίο ονομάστηκε LaTeX (προφέρεται λέιτεχ). Πλέον, χρησιμοποιείται ευρέως από καθηγητές, επιστήμονες, επαγγελματίες, ερευνητές, μηχανικούς κλπ και ελάχιστος κόσμος γράφει απευθείας σε TeX. Το LaTeX επίσης εξελίσσεται και είναι διαθέσιμο ως ελεύθερο και ανοιχτό λογισμικό.

Ένας εξαιρετικός freeware Windows editor για LaTeX είναι ο LEd διαθέσιμος για κατέβασμα από εδώ. Μπορείτε να δείτε εδώ πώς να κάνετε τα πρώτα σας βήματα. Αφότου αποκτήσετε λίγη τριβή θα δείτε ότι υπάρχει πλούτος πληροφοριών στο google, διάφορα e-books και πολλά templates για οτιδήποτε κείμενο επιθυμείτε να γράψετε. Αν χρησιμοποιείτε και τον LEd θα δείτε ότι ο editor προσφέρει πάρα πολλές ευκολίες στο compiling των κειμένων, στην ανέρευση των συντακτικών λαθών καθώς και στην αυτόματη συγγραφή κώδικα.

Για τη συγγραφή ελληνικών στο LaTeX δείτε έναν κατατοπιστικό οδηγό εδώ. Ο συγγραφέας του έχει δημιουργήσει και ένα package για την αυτόματη αναγνώριση λατινικών και ελληνικών χαρακτήρων το οποίο όμως είναι διαθέσιμο για FreeBSD (δεν το έχω δοκιμάσει για άλλο λειτουργικό) και επομένως κατά κανόνα θα χρειαστείτε, πέρα από το alt+shift, να πληκτρολογείτε μια εντολή για το διαχωρισμό μεταξύ ελληνικών και λατινικών χαρακτήρων. Είναι λιγότερο ενοχλητικό από όσο ακούγεται.

Τελευταίο μα όχι έσχατο, ο Μιχάλης Νικολάου, απόφοιτος του τμήματός μας που διαπρέπει στο Η.Β., ανέβασε εδώ ένα .tex αρχείο για τη συγγραφή της πτυχιακής εργασίας του τμήματος Πληροφορικής & Τηλ/νων σύμφωνα με τον κανονισμό της βιβλιοθήκης.
Posted by Papajohn on 17-11-2008 at 16:11
Hehe,
ime akrivws stin idia katastasi..! Ego tin glitosa stin diplomatiki mou me word, alla twra de to apofevgo me tipota. Ws proti diki mou aisthisi, to latex den ine ke toso aparaitito. An xrisimopiis to word sosta tote nomizo petyxaines paromoio apotelesma. Ta mona dio killer features pou exo dei ws twra ine ta ekeis:
-To BiBTeX format gia vivliografia. Se kathe megalo portal me texnika kimena dipla exei bibtex citation tin opia kaneis aplos copy/paste sto eggrafo sou. Must.
2. O aristos tropos me ton opio formarei tis inline equations xwris me apsogo desimo me to kimeno.

Simioteon den to xrisimopio toso gia mathimatika, opou afto mallon ine ke to 3o killer feature.

Genika mporo na po oti ws twra mu aresei, alla not too impressed.
Posted by Manolis Platakis on 17-11-2008 at 22:08
Το BiBTeX πρέπει να είναι εξαιρετικό (δεν το έχω χρησιμοποιήσει ακόμα).

Ο άριστος τρόπος με τον οποίο φορμάρει τα πάντα θα έλεγα εγώ! Αναλαμβάνει αυτόματα, να ταιριάξει με το κείμενο σου, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, οτιδήποτε αντικείμενο εισάγεις.

Τα δε μαθηματικά είναι σίγουρα το πιο killer feature. Βέβαια κάτι πράξεις πινάκων έχω χρησιμοποιήσει μέχρι τώρα. Θα επανέλθω όταν εντρυφήσω περισσότερο.
Posted by Manolis Platakis on 08-02-2009 at 23:32
BiBTeX κορυφαίο! Επίσης, ανακάλυψα ένα package για να "Make PDF files searchable and copyable." το οποίο βρίσκεται εδώ και μετράει πολύ!
Comment on This Post

Image password:
The Captcha image
Phonetic spelling (mp3)